Zaniu
Un zaniu hè, in a so forma a più simplice, un saccu di tissutu caricatu annantu à e spalle d’una persona è assicuratu cù duie fasce chì passanu annantu à e spalle è sottu à l’ascelle. [1]
I zanii sò à spessu preferiti à e valigie o à e borse à manu, in particulare quand’ellu ci vole à trasportà carichi pisanti per longhi periudi di tempu, postu chì e spalle, per stu tipu d’usu, sò più adatte cà e mane.
I zanii maiò, aduprati per traspurtà carichi più grandi di 10 kilò, scariceghjanu di regula a maiò parte di u so pesu (sin’à u 90 %) nant’à cinte ch’omu pò allaccià à l’anche. In 'ssu modu, e fasce di e spalle servenu solu à bilancià u pesu di u caricu. Quessa migliora a pussibilità di trasportà carichi pisanti, postu chì l’anche sò ancu più forte ch'è e spalle, è migliora assai l’agilità di quellu chì porta u zaniu è u so equilibriu, perchè u caricu s’avvicina di più à u baricentru di a persona. In più, u schienale di i zanii mediani è grandi hè di solitu rigidu per mantene l’ergunumia di u zaniu, qualvoglia sia u modu di caricamentu, è per scaricà in modu ottimale u pesu nant’à a cinta di basa.
Storia
[mudificà | edità a fonte]
U fattu di pudè traspurtà carichi hè sempre statu un bisognu assai impurtante per e pupulazione chì campanu in muntagna. Quandu ùn ci eranu animali nant’à i quali si pudia cuntà, era l’omu chì si duvia incaricà di u trasportu di materiali pisanti o ingumbranti, cum’è e pruviste o u legnu. Ghjustu per issi mutivi, i primi zanii sò stati realizati cù materiali rigidi, di solitu in legnu. E bretelle ùn eranu altru ch'è semplici funi. In un cuntestu alpestru, sti zanii facianu assai bè u so travagliu, ma cù u tempu è cù l’evoluzione di i materiali, si cuminciò à pruduce zanii in pelle animale o in tela, à spessu cù inserti in pelle in i punti di più forte sullicitazione o usura.
Ancu oghje, in e regione muntagnole o alpine, si pruducenu zanii in pelle naturale o scamosciata, di forma simplice, aduprati soprattuttu per a caccia. Oltre à a pelle, si usa di regula u pannu di loden.
In l’ambiente militare mudernu, a tela hè stata aduprata per decennii per via di a so econumicità è di a rapidità di pruduzzione in grande quantità, rimpiazzendu i zanii rigidi, pocu cunfurtevuli. Materiali più specifici sò u nylon è a cordura, un tessutu sinteticu assai robustu è resistente à l’abrasione.
Hè statu propiu in l’ambiente militare chì i zanii di grande vulume cunnobberu u so più grande prugressu, è oghje parechji materiali, ma dinù e forme destinate à u mercatu civile, ripiglianu è anu fatte so ste evoluzioni. Ancu l’alpinisimu hà cuntribuitu à u sviluppu di forme è materiali, postu chì in sta disciplina sportiva i zanii sò sottumessi à carichi più impurtanti è à stress dinamichi più forti.
Classifica di i zanii
[mudificà | edità a fonte]Sicondu a capacità di caricu, i zanii si ponu sparte in trè grandi gruppi: i picculi zanii (sin’à 40 litri), adatti à e spassighjate d’un ghjornu; i zanii grandi (da 40 à 65 litri), aduprabili per u trekking; è infine quelli destinati à l’alpinisimu o à l’usi militari (più di 65 litri), in particulare per spedizione in zone rimote.
Usi speziali
[mudificà | edità a fonte]Certi zanii sò cuncipiti apposta per traspurtà ogetti particulari. Esempii cumuni sò i zanii aduprati per ogetti di grande valore, cum’è l’urdinatori purtabili o l’attrezzature fotografiche. Nant’à u mercatu si trovanu ancu zanii per u trasportu d’oggetti voluminosi, cum’è pattini à rutelle o skateboard.
Note
[mudificà | edità a fonte]- ↑ 'Ss'articulu pruvene in parte da l'articulu currispundente di a wikipedia in talianu.
Altri prugetti
[mudificà | edità a fonte]
[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category
- Backpacks annantu à [https://commons.wikimedia.org
Wikimedia Commons].