Scienza
A scienza hè un sistema di cunniscenze ottenute per mezu di una ricerca organizata è rigurosa, chì cumbineghja a sperimentazione cù raghjone logichi. U so scopu principale hè di ghjunghje à una descrizzione predittiva di a realità è di e leghje chì reguleghjanu i fenomeni. U metudu spiri(Napuli- Museu Nazionale Archeologcu)]]mintale, tipicu di a scienza muderna, hè statu introduttu da Galileo Galilei.

Urìgine è significatu di u termine
[mudificà | edità a fonte]A parola "scienza" vene da u latinu scientia, chì significheghja cunniscenza. In l'antica Grecia, u termine currispundente era episteme, chì indicava un sapè stabilitu nantu à fundamenti certi. Cù l'Illuminismu è u Pusitivismu, a scienza hà persu u so caratteru sacru, diventendu un'inseme di discipline basate nantu à sperimenti empirichi. In u Novecentu, cù Karl Popper, a scienza hà rinunciatu à affirmà a verità assuluta, accettendu a cungetturalità di u (non) sapè.
Storia
[mudificà | edità a fonte]L'interessu umanu per a cunniscenza di i fenomeni naturali hè anticu quant'è a storia stessa. Platone è Aristotele anu datu i primi fundamenti à a riflessione scientifica. In u Medievu, a ricerca hà cuntinuatu sia in Occidente sia in Oriente, per culminà dopu in a Rivuluzione Scientifica di u Seicentu cù Galileu è u metudu spirimintale. Newton hà stabilitu u cuncettu descrittivu di a scienza, mentre l'empirismu hà apertu a strada à a scienza muderna.
Descrizzione
[mudificà | edità a fonte]U metudu scientificu hè l'inseme di regule chì permettenu l'acquisizione di cunniscenze. I so elementi chjave sò l'osservazione, a formulazione di una ipotesi è a so verificazione per mezu di sperimenti. Sicondu Popper, una teoria ùn pò micca esse verificata, ma solu "corroburata" o falsificata. A scienza cerca di ghjunghje à una cunniscenza sia qualitativa sia quantitativa di i fenomeni.
Classificazione
[mudificà | edità a fonte]E discipline scientifiche si dividenu in:
- Scienze empiriche (naturale è suciale), chì studieghjanu a natura da osservazione.
- Scienze appiicate (ingegneria, medicina), chì usanu i risultati di e prime per sviluppà tecnulugia.
Obiettivi è mudelli
[mudificà | edità a fonte]U scopu ultimu hè a cumprensione è a mudellizazione di a natura per fà previsione. Una tiuria hè una spiegazione sustenuta da base spirimintale, mentre una leghje hè una generalizazione valida. E teurie sò sempre aperte à revisione (falsificabilità). U prugressu hè tendenzialmente cumulativu, ma pò ancu esse rivoluzionariu.
Rapporti cù altre discipline
[mudificà | edità a fonte]Scienza è matematica
[mudificà | edità a fonte]A matematica hè fundamentale per a scienza, essendu u so "linguaghju", cum'ellu affirmava Galileu. Eppuru, oghje hè cunsiderata una disciplina autonoma.
Scienza è tecnica
[mudificà | edità a fonte]A scienza è a tecnica sò strettamente ligate: a scienza furnisce cunniscenze per a tecnulugia, è a tecnica offre strumenti avanzati per a ricerca.
Scienza è filosofia
[mudificà | edità a fonte]A filusufia di a scienza studieghja i fundamenti è l'impiicazione di a cunniscenza scientifica, cume a so validità è a so natura.
Scienza è pulitica
[mudificà | edità a fonte]A libertà di pinsamentu è di spressione hè cunsiderata essenziale per u prugressu scientificu, in particulare in i regimi demucratichi.
Scienza è religione
[mudificà | edità a fonte]U rapportu trà scienza è religione hè statu studiatu in diverse epoche è culture, cù perspettive chì vanu da u cunflittu à l'armunia.