Religione
A religione hè un sistemu cumplessu di credenze è riti, persunali o cumunitarii, diretti à u cultu di una divinità o, più in generale, à a sperienza di u sacru.


U studiu di e religione hè statu affruntatu da duie perspettive principale: in modu scentificu, per mezu di a storia di e religione, l'antropolugia culturale è a suciolugia, è in modu storicu, ricustruiscendu u so sviluppu in u tempu.
À u cuntrariu, l'ateismu hè l'atteghjamentu chì rifiuta l'esistenza di e divinità.
Etimolugia
[mudificà | edità a fonte]U termine "religione" deriva da u latinu religio, chì a so etimulugia ùn hè micca tuttu à fattu chjara. Cicerone a face derivà da u verbu relegere (ripercorre, rileghje), intendendu una cunsiderazione diligente di u cultu di i dei. Lattanziu, invece, a face derivà da religare (legà), cum'è legame trà l'omu è a divinità. L'interpretazione di Lattanziu hè stata dopu ripresa da a teolugia cristiana.
Occidente
[mudificà | edità a fonte]Antichità
[mudificà | edità a fonte]In Grecia antica, u terminu per "religione" era θρησκεία (thrēskeia), chì indicava a manera furmale di celebrà u cultu di i dei. U scopu era di mantene a cuncordia cù i dei, è a so trascuranza purtava a so colera.
In a Roma antica, a religio era a cura di u ritu versu i dei. I Rumani antichi accuglianu i riti chì ùn cuntrastavanu micca cù u mos maiorum (l'usu di l'antenati). E religione chì u cuntrastavanu, cum'è u Cristianesimu o u Manicheismu, eranu pruibite.
Occidente cristianu
[mudificà | edità a fonte]E prime cumunità cristiane ùn adupravanu micca u terminu religio. À parte si da u IV sèculu, u Cristianesimu aduttò stu termine in l'accezzione di Lattanziu, cunsiderendu a so "religione" cum'è l'unica via di salvezza.
In l'Occidente medievale, a "religione" diventa sinonimu di "civiltà". E Guerre di religione di u XVI sèculu purtonu à abbandunà l'idea chì a religione fussi soprappunibile à a civiltà, è à parte si da u XVII sèculu, parechji intellettuali francesi cumincianu à criticà a religione stessa.
Occidente mudernu è cuntimpuraniu
[mudificà | edità a fonte]A Mudernità attribuisce un valore supremu à a raziunalità, sottumettendu ancu a religione à u so esame. Autori cum'è Leibniz o Malebranche esaltanu i valori religiosi dopu l'analisi raziunale, mentre altri, cum'è Locke o Rousseau, adupranu a "raghjone" per sbarrazzà a religione di i cuntenuti micca ghjustificabili. Cù David Hume, a religione hè cunsiderata un fenomenu irraziunale, natu da i timori umani. Queste critiche purtonu à l'affirmazione di l'ateismu.
Culture non occidentali
[mudificà | edità a fonte]In e culture non occidentale, u termine "religione" hè traduttu cù termini di diversa etimulugia. In ebraicu, dath significa "leghje" o "decretu". In arabu, dīn hè u termine per religione. In hindī, si usa Dharma, un cuncettu più largu chì quellu di "religione" occidentale, chì indicheghja u "fundamentu di a realità" o a "verità". In chinese, "religione" si dice zōngjiào (宗教), chì significheghja "insegnamentu di una tradizione acclamata".
Descrizzione
[mudificà | edità a fonte]A nuzione di "religione" hè problematica è dibattuta. Da un puntu di vista fenomenologicu, hè ligata à a nuzione di "sacru", cum'è sperienza di un "tutalmente altru". Da un puntu di vista storicu, a so definizione hè operativa è micca reale, è dipende da u cuntestu storicu è culturale. L'antropologia a cunsidereghja una forma specifica di cultura.
L'analisi filosofica hà pruvatu à spiegà a natura di a religione: per Feuerbach hè una pruiezione di l'essenza umana; per Marx hè "l'opiu di i populi"; per Weber hè una forza capace di purtà à enormi trasfurmazione suciale, cum'è l'emergere di u capitalisimu.
Termini classificatori
[mudificà | edità a fonte]- Animismu: credenza in l'anima o forza vitale in l'ogetti, introduttu da Tylor.
- Ateismu: ricusu di l'esistenza di divinità.
- Deismu: credenza in un Diu creatore ma senza rivulazione.
- Enoteismu: cultu di una divinità principale senza negà l'esistenza di l'altri.
- Monoteismu: credenza in un solu Diu.
- Panteismu: credenza chì tuttu hè Diu.
- Politeismu: credenza in parechje divinità.
Religione cù u più numeru di fideli
[mudificà | edità a fonte]E principali religione per numeru di fedeli sò u Cristianesimu, l'Islamu, l'Induismu è u Buddhismu.