Vai al contenuto

Bastìa

À prupositu di Wikipedia
(Reindirizzamentu da Bastiaccia)
Bastìa

DipartimentuCorsica suprana
Còdice pustale20200 è 20600
CircundariuBastia
Cantonecapilocu di 6 cantoni
MerrePetru Savelli
Pieve{{{pieve}}}
Latitùdine{{{lat}}} N
Longitùdine{{{long}}} E
Altitùdinemedia 30 m
massimale 963 m
minimale 0 m
Pupulazione44 355 ab. (2015)
Nome di l'abitantiBastiacci
Àrea{{{sup}}} km²

Bastia hè una cumuna di u dipartimentu di a Corsica suprana.

A cità hè prefettura di u dipartimentu è capilocu di u circundariu è di 6 cantoni. Hè u portu principale di l'isula, a so principale cità cummerciale e a so più grande agglumerazione urbana.

L'abitanti di Bastìa si chjamanu i Bastiacci.

Bastia, u vechju portu
Bastìa

Bastia hè situata à nordu-levante di a Corsica, sottu à u Capicorsu. A timperatura media hè di 15,3 °C è ci hè 5 ghjorni di ghjellu à l'annu. I venti sò frequente è assai forti, e precipitazione sò abundente (700 mm), ma ci sò 340 ghjorni assuliati à l'annu.

Nanzu à l'occupazione di a Corsica per i genuvesi, Cardu era un paisolu. À i sò pedi ci era un picculu paese induve stavanu i pescadori. Stu picculu portu si chjamava Portu Cardu.

In u 1378 u guvernatore genuvese Leonello Lomellino decide a custruzzione d'un castellu nant'à un prumuntoriu chì supraneghja Portu Cardu, chì si chjamerà Castello della Bastìa. Cusì nasce a citatella di Bastia.

Dui quartieri si sviluppanu : Terra Vechja, chì currisponde tandu à Portu Cardu, oghje u Vechju Portu.

È Terra Nova, chì currisponde oghje à a Citatella.

Prestu diventa a più impurtante è a più pupulosa cità di l'isula. Cù u Trattatu di Versailles di u 1768 a Corsica passa à a Francia è in u 1791 Bastia ùn hè micca più capitale: per i Francesi era troppu vicina geograficamente è culturalmente à l'Italia.

I quartieri di Terranova (in giallu) è Terravechja (in viulettu)

L'attuale merre di Bastia hè Pierre Savelli.

Evoluzione di a pupulazione bastiaccia
(Fonte: Cassini[1] et Insee[2] - Insee[3]

- U Palazzu di i Guvernatori
- U Palazzu di i Nobili Dodeci
- A catedrale Santa Maria
- Santa Croce
- San Roccu
- A Cuncezziò
- San Ghjuvà
- Madonna di Munserrà
- Scalinata Rinesi-Romieu

Munumenti:
- U Palazzu di i Guvernatori,
- u Palazzu Nobili Dodeci,
- a Catedrale Santa Maria Assunta.

U Vechju Portu

[mudificà | edità a fonte]

Chjamatu dinù Terravechja.

Munumenti:
- A Cuncezziò,
- San Roccu,
- a Casa Castagnola,
- a Casa Cardi-Sansonetti.

Carrughju Drittu

[mudificà | edità a fonte]

- San Carlu,
- u cunventu di i Ghjesuitti chì hè oghje u cullegiu Simon Vinciguerra,
- a casa Caraffa.

- A merrìa Vechja è a Casa Battisti,
- a Casa Suzzoni

U Guvernamentu

[mudificà | edità a fonte]

- Incù l'attuale liceu Jean Nicoli, chì nanzu era l'Anticu Cunventu di i Missiunari lazaristi.

U Palazzi di Ghjustizia

[mudificà | edità a fonte]

A Piazza d'Arme (o Piazza d'À)

[mudificà | edità a fonte]

San Ghjisè

[mudificà | edità a fonte]

A Traversa è u Carrughju Campinchi

[mudificà | edità a fonte]

- A Traversa hè l'attuale Boulevard Paoli, U Carrughju Campinchi.

Munumenti:
- a statua di Napuleone,
- u munumentu à i morti,
- u chjoscu à musica,
- e case d'Americani (Casa Roncaiolo, casa Fantauzzi),

- Induv'ellu c'era l'Usina di Toga.

Guido Colucci (1877-1949) Bastìa (1920)

- TERRA NOVA
- TERRA VECHJA
- CARRUGHJU DIRITTU
- U GUADÈ(LLU)
- A MARINA
- SANTA MARÌ(A)
- SAN'GHJUVÀ(NNI)
- SANTA CRÒ(CE)
- CARRUGHJU SUMERÀ
- MONTE SACRU
- U GIARDINÈ(LLU)
- SAN'GHJISÈ(PPU)
- SANTA CHJARA
- U FOR'LUIGI
- SAN GAITANU
- A TRAVERSA
- PIAZZA SANTU'NICULÀ(IU)
- U PALAZZU DI GHJUSTÌ
- TOGA
- SANT'ANTÒ(NE)
- A LINGUA
- U MOLU
- U SITU
- MONSERÀ(TU)
- I GHJESUÌ(TI)
- SAN CARLU
- U MERCATU VECHJU
- U MERCÀ(TU) DI PÈ(SCI)
- U MERCÀ(TU)
- A VECHJU PÒ(RTU)
- A NUNZIATA
- U FANGU
- FICAGHJOLA
- PORTU CARDU
- CARDU
- CAMPU VENTOSU
- L'ARINELLA
- LUPINU
- MONTESORU
- U MACHJÒ(NE)
- PIAZZA D'À(RME)
- A CITADÈ(LLA)
- A RICCIATA
- U PIGNU
- TIGHJIME
- SUERTA
- A RAZETA
- SUBIGNA
- CAPANELLE
- A MARINA O A VECHJU PÒ(RTU)
- ROMIEUX
- SANTA LUCI(A)


Omi cunnisciuti

[mudificà | edità a fonte]

Accade chì Bastìa fussi mintuvata in a litteratura è a cultura corsa. Per esempiu:

  • in u pruverbiu: Bastìa, Bastìa, à chì ùn hà soldi ùn ci stia.
  • in u pruverbiu: Spachja borse, Bastiacci.
  • in u pruverbiu: Grande Bastìa, buffonu Aiacciu, riccu Sartè.
  • in u pruverbiu: Chjachjare Bastiacce, orgogliu Sartinese, fatti Aiaccini.
  1. ↑ Population par commune avant 1962 (résultats publiés au journal officiel ou conservés aux archives départementales)
  2. ↑ Recensement de 2006 des communes de la Haute-Corse
  3. ↑ INSEE : Population depuis le recensement de 1962
  • Saravelli-Retali, F. A vita in Corsica à traversu pruverbii è detti, 1976, Don Bosco.
Bandera di a Corsica E cumune di Cismonte Bandera di a Corsica

A Casalta d'Ampugnani - A Costa - A Croce - A Crucichja - A Mazzola - A Munacia d'Orezza - A Nuvale - A Parata - A Penta di Casinca - A Penta è Acquatella - A Petra Curbara - A Petra Serena - A Petra di Verde - A Pieve - A Porta - A Sarra di Fiumorbu - A Stazzona - A Vallica - A Venzulà - A Vulpaiola - Aghjone - Aiti - Alandu - Albertacce - Aleria - Algaghjola - Altiani - Alzi - Ampriani - Antisanti - Aregnu - Ascu - Avapessa - Barbaghju - Barghjana - Bargudè - Barrettali - Bastìa - Bigornu - Biguglia - Bisinchi - Brandu - Bustanicu - Cagnanu - Calacuccia - Calenzana - Calvi - Cambia - Campana - Campi - Campile - Campitellu - Canale di Verde - Canari - Canavaghja - Carchetu è Brusticu - Carpinetu - Carticasi - Casabianca - Casamacciuli - Casanova - Casevechje - Castellu di Rustinu - Castifau - Castiglione - Castineta - Castirla - Cinturi - Cervioni - Chisà - Chjatra - Corbara - Corscia - Corti - E Muracciole - E Piazzole - E Valle d'Alisgiani - E Valle d'Orezza - E Valle di Campoloru - E Valle di Rostinu - E Ville di Parasu - E Ville di Petrabugnu - Erbaghjolu - Erone - Ersa - Felge - Ferringule - Ficaghja - Fughjuchja - Furiani - Galeria - Gavignanu - Ghisoni - Ghisunaccia - Ghjucatoghju - Ghjuncaghju - I Cateri - I Perelli - I Piazzali - I Prunelli di Casacconi - I Prunelli di Fiumorbu - L'Isulacciu di Fiumorbu - L'Olmu - L'Ortale - Lama - Lanu - Lavatoghju - Lentu - Linguizzetta - Lìsula - Loretu di Casinca - Lozzi - Lucciana - Lumiu - Luri - Matra - Meria - Merusaglia - Moita - Moltifau - Montegrossu - Muratu - Mursiglia - Muru - Nessa - Nonza - Nucariu - Nuceta - Nuvella - Ochjatana - Ogliastru - Olcani - Oletta - Olmeta di Capicorsu - Olmeta di Tuda - Olmi è Cappella - Omessa - Ortiporiu - Palasca - Pancheraccia - Patrimoniu - Pedicorti di Gaghju - Pedicroce - Pedigrisgiu - Pedipartinu - Peru è Casevechje - Petralba - Pianu - Pigna - Pinu - Pioghjola - Piupetta - Porri - Quercitellu - Rapaghju - Rapale - Riventosa - Ruglianu - Rusiu - Ruspigliani - Rutali - San Damianu - San Fiurenzu - San Gavinu d'Ampugnani - San Gavinu di Fiumorbu - San Gavinu di Tenda - San Ghjulianu - San Ghjuvanni di Moriani - San Lurenzu - San Martinu di Lota - San Niculaiu - Sant' Andria di Boziu - Sant' Andria di u Cutone - Sant' Antoninu - Santa Lucia di Mercuriu - Santa Lucia di Moriani - Santa Maria di Lota - Santa Maria di u Poghju - Santa Riparata di Balagna - Santa Riparata di Moriani - Santu Petru di Tenda - Santu Petru di Venacu - Scata - Scolca - Sermanu - Siscu - Sorbu è Occagnanu - Soriu - Soveria - Speloncatu - Tagliu è Isolacciu - Talasani - Tallone - Tarranu - Tocchisi - Tominu - Tralonca - U Borgu - U Castellà di Casinca - U Castellà di Mercuriu - U Favalellu - U Felicetu - U Lugu di Nazza - U Monte - U Mucale - U Munticellu - U Musuleu - U Ped'Orezza - U Petricaghju d'Alisgiani - U Petrosu - U Pianellu - U Poghju di Nazza - U Poghju d'Oletta - U Poghju di Vènacu - U Poghju è Marinacciu - U Poghju è Mezzana - U Pratu di Ghjuvellina - U Prunu - U Pulverosu - U Salgetu - U Serraghju - U Silvarecciu - U Sulaghju - U Vescuvatu - Upulasca - Urtaca - Vallecalle - Velone è Ornetu - Verdese - Vignale - Vintìsari - Vivariu - Vizzani - Zàlana - Ziglia - Zùani