Vai al contenuto

Atmusfera terrestra

À prupositu di Wikipedia

L'atmosfera terrestra hè l'inviloppu di gasu chì riveste a pianeta Terra, ritinutu da a forza di gravità è da u campu magneticu (chì cuntrasta u ventu sulare). A so cumpusizione chimica varieghja sicondu l'altitudine è a lucalisazione. Pussede una struttura cumplessa, suddivisa in cinque strati detti sfere: troposfera, stratosfera, mesosfera, termosfera è esosfera. A superficia di discontinuità trà dui strati hè detta «pausa».

Aurora Boreale

Descrizzione

[mudificà | edità a fonte]

A massa atmosferica hè di circa 5,15×1018 kg, trè quarti di a quale sò cuntenuti in i primi 11 km d'altitudine. A pressione atmosferica media à u livellu di u mare vale 1 013 hPa. Pressione è densità diminuiscenu circa espunenzialmente cù l'altitudine, mentre l'andamentu di a temperatura varieghja sicondu l'assurbimentu di a radiazione sulare è terrestra. U culore turchinu di u celu hè duvutu à u scattering di Rayleigh. L'atmosfera ùn hà un cunfine esternu bellu definitu: sfuma pianu pianu versu u spaziu interplanetariu.

Cumpusizione

[mudificà | edità a fonte]

L'aria secca hà a cumpusizione seguente (in vulume):

À sti gasi s'aghjunghjenu u vapore acqueu (H2O), chì varieghja da 0% à 6%, è l'ozonu (O3). A cumpusizione ùn hè micca custante à tutte l'altitudine: u vapore acqueu hè guasi solu in a troposfera, mentre eliu è idrogenu prevalenu in a termosfera è l'esosfera.

Strati atmosferichi

[mudificà | edità a fonte]

Hè u stratu induv'elli si verificheghjanu guasi tutti i fenomini meteorologichi. Cuntene l'80% di a massa gasosa è u 99% di u vapore acqueu. A temperatura diminuisce cù l'altitudine fin'à circa −55 °C à a tropopausa. U so spessore varieghja da 8 km à i poli à 20 km à l'equatore.

Stratosfera

[mudificà | edità a fonte]

Si stende fin'à 50–60 km. Quì a temperatura cresce cù l'altitudine, fin'à 0 °C, per via di l'ozonosfera chì assorbe a maiò parte di e radiazione ultraviulette.

Va da 50 à 90 km. A temperatura diminuisce torna fin'à −70 / −90 °C. In issu stratu si brusgianu i meteoriti («stelle cadente»).

A temperatura cresce torna cù a quota, righjunghjendu circa 1 000 °C à 300 km. A ionosfera, induve i gasi sò fortemente ionizati, face parte di 'ssu stratu è ghjoca un rollu impurtante in e telecomunicazione.

Hè a parte più esterna, senza un cunfine superiore definitu. I so custituenti principali sò l'idrogenu è l'eliu. Certe molecule righjunghjenu a velocità di fuga (11,2 km/s) è si perdenu in u spaziu.

Storia è evoluzione

[mudificà | edità a fonte]

A cumpusizione attuale hè u risultatu d'una longa evoluzione. A prima atmosfera, fatta d'idrogenu, metanu è ammoniaca, fù spazzata da u ventu sulare. A siconda atmosfera fù furmata da i gasi vulcanichi (vapore acqueu, azotu, CO2). Sin'à 2,45 miliardi d'anni fà, l'atmosfera era priva d'ossigenu: a so presenza hè duvuta à a fotosintesi di i cianobatteri è, dopu, di l'alghe è di e piante.